انواع مخلوقات

◊ مخلوقاتی كه از آنِ سازنده خود نيستند و سازنده آن‌ها تنها آن‌ها را از صورت قبلی‌شان به صورت جديدی درآورده است؛ مانند هواپيما كه سازنده آن، قطعات مختلف لازم را با روش‌ها و فرمول‌های حساب‌شده روی يكديگر سوار می‌كند تا برای پرواز و حمل مسافر و بار آماده شود. ساختمان‌ها هم كه توسّط بنّا و كارگر ساخته می‌شوند، از همين نوع مخلوقات می‌باشند؛

◊ مخلوقاتی كه از آنِ سازنده خود هستند و از خود استقلالی ندارند و زمانی موجود می‌شوند كه او بخواهد و زمانی از بين می‌روند كه او بخواهد؛ مانند تصورّاتی كه هر يک از افراد می‌كنند كه در هر زمانی كه بخواهند، آن را در ذهن خود می‌سازند و هر زمان كه بخواهند، آن را از ذهن خود خارج می‌كنند و نابود می‌سازند. اين گونه مخلوقات، در هر لحظه به سازنده خود محتاج و نيازمندند.

 

موجودات جهان چه نوع مخلوقی هستند؟

موجودات جهان كه از نيستی به وجود آمده‌اند و وجودشان از آنِ خداست، چگونه‌اند؟ آيا آن‌ها هم هر لحظه به آفريدگار خود نيازمندند؟

ممكن است برخی اين گونه فكر كنند كه موجودات جهان پس از آن كه آفريده شدند، ديگر در ادامه هستی به آفريدگار خود نيازی ندارند، در صورتی كه اين فكر اشتباه است؛ زيرا موجودات جهان آثار و مخلوق‌های خدا هستند و همانند صورت‌های ذهنی اشخاص، هر لحظه در وجود و هستی و ادامه آن، به پديدآورنده خود نيازمندند و ادامه وجود آن‌ها بستگی به خواست خدای بزرگ دارد.

خداوند بزرگ در قرآن كريم می‌فرمايد:

«ای مردم! شما در هستی و ادامه آن و در همه چيز به خدا نيازمنديد و خدا بی‌نياز و ستوده است. اگر بخواهد، شما را می‌بَرد و مخلوق تازه‌ای می‌آورد.»¹

اين موضوع حقيقتی است كه اسلام، پيروان خود را همواره به آن توجّه می‌دهد. به عنوان مثال توصيه می‌كند در نماز، هنگام برخاستن بگوييد: «بحول الله و قوّته اقوم و اقعد: با قدرت و نيروی خدا برمی‌خيزم و می‌نشينم.»

 

نتيجه رفتاری

راستی اگر ما واقعاً متوجّه اين مطلب شويم كه در برابر خدا استقلالی نداريم و تنها اوست كه ما را خردمند و مختار آفريده تا در راه خوشبختی‌ها بكوشيم و تنها اوست كه همواره مِهر گرم و فراگيرش شامل ما می‌شود، پس او را بی‌اختيار سپاس می‌گويیم.²